Η συσσωρευμένη ένταση που δεν προλάβαμε να νιώσουμε.

Η ψυχική κόπωση του πρώτου εξαμήνου: πώς αναγνωρίζεται και πώς αποφορτίζεται;

Το πρώτο μισό της χρονιάς συχνά είναι πιο απαιτητικό απ’ όσο συνειδητοποιούμε. Υποχρεώσεις, στόχοι, συνεχής εγρήγορση, μικρές και μεγάλες προσαρμογές. Όταν φτάνει το καλοκαίρι, πολλοί άνθρωποι νιώθουν μια αδιόρατη εξάντληση — όχι απαραίτητα σωματική, αλλά ψυχική. Μια αίσθηση ότι “κάτι μέσα μου έχει κουραστεί”, ακόμη κι αν εξωτερικά όλα φαίνονται να κυλούν κανονικά.

Η ψυχική κόπωση δεν εμφανίζεται ξαφνικά, είναι κάτι που χτίζεται σταδιακά χωρίς πάντοτε να έχουμε επίγνωση της εξέλιξής της. Είναι αποτέλεσμα συσσωρευμένης έντασης που δεν προλάβαμε να επεξεργαστούμε. Το καλοκαίρι, που μπαίνουμε σε πιο αργούς ρυθμούς, αυτή η ψυχική κόπωση συχνά γίνεται πιο ορατή και αισθητή.

Τί είναι η ψυχική κόπωση;

Όταν το νευρικό μας σύστημα έχει λειτουργήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε αυξημένη ένταση, φέρει ως αποτέλεσμα την κατάσταση της ψυχικής κόπωσης. Δεν είναι “αδυναμία χαρακτήρα”, ούτε έλλειψη αντοχής. Είναι το φυσικό αποτέλεσμα του να προσπαθεί κάποιος πολύ, για πολύ καιρό, να είναι δηλαδή συνεχώς σε κατάσταση εγρήγορσης.

Μπορεί να εμφανιστεί ως:
  • μειωμένη αντοχή σε ερεθίσματα
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • συναισθηματική ευαισθησία
  • αίσθηση “βαριάς σκέψης”
  • ανάγκη για απομόνωση
  • δυσκολία για χαλάρωση, ακόμη κι όταν υπάρχει ο χρόνος

Σημάδια ότι το πρώτο εξάμηνο σε έχει κουράσει περισσότερο απ’ όσο νομίζεις

Πολλές φορές η ψυχική κόπωση δεν γίνεται αντιληπτή αμέσως. Εκδηλώνεται μέσα από μικρές αλλαγές, τις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε στο σώμα μας, στον τρόπο που αντιδρούμε ή/και σκεφτόμαστε:

  • σωματική κόπωση, νιώθεις ότι δεν έχεις περιθώρια και δυνάμεις για επιπλέον απαιτήσεις
  • ένταση στο σώμα, σαν να υπάρχει συσσωρευμένη ενέργεια η οποία δεν αφήνει το περιθώριο για να χαλαρώσεις, ακόμη και αν το περιβάλλον είναι ήρεμο
  • ευερεθιστότητα, μικρά ξεσπάσματα, ακόμη και με μικροπράγματα
  • αποφυγή καταστάσεων που μόνο στη σκέψη φαντάζουν κουραστικές, κάτι το οποίο μπορεί να οδηγήσει στην απομόνωση, σε μια προσπάθεια εύρεσης της ηρεμίας
  • δυσκολία συγκέντρωσης, σαν να έχει γίνει θολή η σκέψη σου, ίσως να μοιάζει πιο “βαριά” ή πιο αργή
  • το μυαλό δεν λέει να σταματήσει να ‘τρέχει’, όσες προσπάθειες και να γίνονται

Αυτά τα σημάδια δεν είναι ένδειξη ότι “κάτι πάει λάθος”. Είναι ένδειξη ότι έχεις λειτουργήσει σε υψηλή ένταση για μεγάλο διάστημα και υπάρχει η ανάγκη για φροντίδα.

Γιατί η ψυχική κόπωση γίνεται πιο εμφανής το καλοκαίρι;

Το καλοκαίρι δημιουργεί μια αντίθεση: ο εξωτερικός ρυθμός επιβραδύνει, αλλά ο εσωτερικός μπορεί να παραμένει κουρασμένος. Όταν πέφτει η αδρεναλίνη της καθημερινότητας, το σώμα και ο νους αρχίζουν να δείχνουν την πραγματική τους κατάσταση.

Είναι η πρώτη στιγμή μετά από μήνες όπου υπάρχει χώρος για να “ακουστεί” η κούραση.

Πώς αποφορτίζεται η ψυχική κόπωση;

Η αποφόρτιση δεν είναι κάτι που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, είναι μια διαδικασία που χρειάζεται μικρά μικρά βήματα, χρόνο και χαμηλά ερεθίσματα.

Μπορούν να βοηθήσουν:
  • μικρές, συχνές παύσεις μέσα στη μέρα
  • δραστηριότητες χωρίς στόχο (όχι παραγωγικές, όχι “να πετύχω κάτι”)
  • ήρεμες βόλτες, χωρίς οθόνες
  • αναπνοές ή/και μυϊκή χαλάρωση
  • μείωση κοινωνικών απαιτήσεων, για μικρό χρονικό διάστημα, επέλεξε να αλληλοεπιδράς με άτομα τα οποία σου προσφέρουν ασφάλεια
  • χώρος για συναισθηματική αποφόρτιση (κλάμα, γράψιμο, συζήτηση)

Η ψυχική κόπωση δεν φεύγει με έντονη προσπάθεια. Φεύγει όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να επιβραδύνει.

Να θυμάσαι!

Η ψυχική κόπωση είναι μια ένδειξη ότι έχεις προσπαθήσει πολύ. Το καλοκαίρι μπορεί να γίνει μια ευκαιρία για πραγματική αποφόρτιση, αρκεί να επιτρέψεις στον εαυτό σου να επιβραδύνει, να ακούσει τις ανάγκες του και να δώσει χώρο στην ηρεμία.

Άντρεα Ευδοκίμου, MSc

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Απάντηση

Discover more from ΑΝΤΡΕΑ ΕΥΔΟΚΙΜΟΥ

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading